H βελτίωση της ψυχικής υγείας στον Ελληνικό πληθυσμό. Η ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής μεταρρύθμισης

Περίληψη

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Εισαγωγή: Οι παγκόσμιοι δείκτες ψυχικής υγείας CORE δίνουν σημαντικά στοιχεία για την αντιμετώπιση των ψυχικών νοσημάτων από τα εθνικά συστήματα υγείας, αρκεί να είναι διαθέσιμα τα αντίστοιχα δεδομένα από τα κράτη. Στην Ελλάδα,  οι δείκτες δεν είναι ανησυχητικοί, ενώ η πρόσφατη νομοθεσία υιοθετεί την κοινοτική ψυχιατρική.

Σκοπός: Το άρθρο αποτυπώνει τους δείκτες ψυχικής υγείας του ελληνικού πληθυσμού σε σύγκριση με τις Ευρωπαϊκές χώρες, εστιάζοντας στον επιπολασμό κατάθλιψης και αυτοκτονιών. Επίσης, παρουσιάζει κριτικά τον πρόσφατο ν. 5129/2024.

Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας μέσα από επιστημονικές βάσεις δεδομένων. Επίσης, αναζητήθηκαν στατιστικά δεδομένα από την Eurostat, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης.

Αποτελέσματα:  Στην Ελλάδα, ο επιπολασμός της κατάθλιψης είναι χαμηλότερος από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν από την πανδημία, αλλά έχει αυξηθεί κατά τη διάρκεια του COVID-19. Οι αυτοκτονίες εξακολουθούν να είναι σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης. Ο νέος ν. 5129/2024: (α) Υποστηρίζει τις κατευθυντήριες γραμμές της κοινοτικής ψυχιατρικής και επιδιώκει στην απαλοιφή του στιγματισμού, (β) Δημιουργεί Εθνικό Δίκτυο υπηρεσιών ψυχικής υγείας, για την πρόληψη του εθισμού και της εξάρτησης καθώς και την ολοκληρωμένη αποασυλοποίηση και (γ) Οι πρώτες αντιδράσεις δείχνουν ανησυχία για τη χρηματοδότηση, την ενσωμάτωσή του  και την οργανωτική συνοχή.

Συμπεράσματα: Οι προκλήσεις της ψυχικής υγείας στην Ελλάδα είναι πολύπλοκες και αλληλένδετες, καθιστώντας αναγκαία μια ολιστική προσέγγιση για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους παρά τα ιστορικά χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και αυτοκτονιών σε σύγκριση με άλλα ευρωπαϊκά έθνη. Η ψήφιση του ν. 5129/2024 στοχεύει στη μεταρρύθμιση του συστήματος ψυχικής υγείας με τη μείωση του στίγματος, την ενίσχυση των υπηρεσιών πρόληψης και τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου ψυχικής υγείας, αν και η επιτυχία του εξαρτάται από την επαρκή χρηματοδότηση και την οργανωτική συνοχή. Καθώς η Ελλάδα διανύει αυτήν την κρίσιμη περίοδο, η βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας και η προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών, των τοπικών κοινοτήτων και των κοινωνικών παραγόντων θα είναι ουσιαστικής σημασίας για την ανάπτυξη ενός ανθεκτικού συστήματος υποστήριξης που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του πληθυσμού.