Ενδοοστική έναντι ενδοφλέβιας έγχυσης στην προνοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή: Συστηματική Ανασκόπηση

Συγγραφείς

  • Εμμανουήλ Πασχαλινόπουλος Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιο Αθηνών
  • Κωνσταντίνος Γιακουμιδάκης
  • Νικόλαος Φώτος
  • Ηρώ Μπροκαλάκη

Λέξεις-κλειδιά:

Καρδιακή Ανακοπή, Ενδοοστική, Ενδοφλέβια, Προνοσοκομειακή, Εξωνοσοκομειακή

Περίληψη

Η καρδιακή ανακοπή που λαμβάνει χώρα εκτός νοσοκομειακών δομών, είναι μια σημαντική αιτία θνητότητας σε παγκόσμιο επίπεδο. Βασικό μέλημα είναι οι βέλτιστες δυνατές εκβάσεις των ασθενών αυτών, με την ενδοοστική έγχυση να έχει επανέλθει τα τελευταία χρόνια στο προσκήνιο, για χρήση σε προνοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή, με την αποτελεσματικότητα της να είναι υπό διερεύνηση. Σκοπός: Η διερεύνηση μέσω συστηματικής ανασκόπησης της αποτελεσματικότητας της ενδοοστικής προσπέλασης, σε σύγκριση με την ενδοφλέβια, σε συμβάματα προνοσοκομειακής καρδιακής ανακοπής. Υλικό και Μέθοδος: Έγινε αναζήτηση της διεθνούς βιβλιογραφίας στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus ως τις 10 Ιουλίου 2024. Η αναζήτηση έγινε με τις εξήςλέξεις-κλειδιά: «intraosseous», «intravenous», «pre-hospital», «out-of-hospital», «cardiac arrest», «heart arrest». Τα κριτήρια ένταξης στη μελέτη ορίστηκαν ως εξής: α) ερευνητική μελέτη, β) γλώσσα συγγραφής ελληνικά ή αγγλικά, γ) μη πειραματική (διεξαγωγή σε ανθρώπους), δ) ενήλικες >18 ετών, ε) καρδιακή ανακοπή μη τραυματικής αιτιολογίας. Όσες μελέτες δεν πληρούσαν τα ανωτέρω κριτήρια, αποκλείστηκαν από περαιτέρω αξιολόγηση. Αποτελέσματα: Από την αναζήτηση της βιβλιογραφίας προέκυψαν προς αξιολόγηση 63 μελέτες από τη βάση δεδομένων PubMed και 64 από τη Scopus. Το τελικό δείγμα της παρούσας ανασκόπησης με βάση τα κριτήρια ένταξης, όπως αυτά ορίστηκαν, έπειτα από αφαίρεση των διπλότυπων άρθρων, ήταν 12 μελέτες. Στην πλειοψηφία τους επρόκειτο για μελέτες κοόρτης, με τον πληθυσμό να βρίσκεται εντός της ηπείρου της Αμερικής. Υπήρχε σημαντική ανομοιογένεια ως προς τα χαρακτηριστικά των ομάδων
της ενδοοστικής και ενδοφλέβιας προσπέλασης, καθώς και στον ορισμό της «οδού προσπέλασης» από τις ερευνητικές ομάδες. Αυτό οδήγησε σε ανομοιογενή αποτελέσματα μεταξύ τους, με ορισμένες να δείχνουν υπεροχή της ενδοφλέβιας οδού
και άλλες μη στατιστικά σημαντικές διαφορές ως προς τις εκβάσεις μεταξύ των δύο οδών χορήγησης. Τα πλέον πρόσφατα δημοσιευμένα αποτελέσματα ωστόσο, δεν δείχνουν στατιστικά σημαντική διαφορά, με μετα-ανάλυση να τονίζει πιθανή υπεροχή της ενδοοστικής εάν συνυπολογιστεί ο χρόνος ως την παρέμβαση. Συμπεράσματα: Η ενδοοστική έγχυση σε προνοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή φαίνεται να μην παρουσιάζει στατιστικά σημαντική διαφορά με την ενδοφλέβια, ως
προς την επιβίωση και την καλή νευρολογική έκβαση. Ωστόσο, κρίνεται αναγκαία η περαιτέρω διερεύνηση του θέματος με διεξαγωγή περισσότερων μελετών και ιδανικά, τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών.

Βιογραφικά Συγγραφέων

Κωνσταντίνος Γιακουμιδάκης

Αναπληρωτής Καθηγητής, Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο

Νικόλαος Φώτος

Αναπληρωτής Καθηγητής, Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ηρώ Μπροκαλάκη

Ομότιμη Καθηγήτρια, Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιο Αθηνών

Λήψεις

Δημοσιευμένα

2026-01-27

Τεύχος

Ενότητα

Συστηματική Ανασκόπηση