Aυτοφροντίδα ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια: Εκτίμηση και παράγοντες επίδρασης.

Περίληψη

Εισαγωγή: Η Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ) αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, το οποίο σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες των καρδιολογικών εταιρειών μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με την υιοθέτηση συμπεριφορών αυτοφροντίδας. Παρά τα οφέλη της αυτοφροντίδας στη διαχείριση της νόσου, φαίνεται ότι η εκτίμηση και ο καθορισμός των παραγόντων που την επηρεάζουν, τυγχάνουν μειωμένης  προσοχής.  

Σκοπός: Η ανάδειξη της σπουδαιότητας και της αναγκαιότητας εκτίμησης του επίπεδου αυτοφροντίδας ασθενών με ΚΑ, καθώς και ο εντοπισμός των παραγόντων που την επηρεάζουν.

Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, μέσω ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων (PubMed, Google Scholar) με τη χρήση των όρων: «self-care», «tools» «factors», «predictors» και «heart failure», σε διάφορους συνδυασμούς. Τα κριτήρια επιλογής αφορούσαν μελέτες: α) δημοσιευμένες στην αγγλική γλώσσα, β) που δημοσιεύθηκαν την τελευταία δεκαετία και γ) που πραγματοποιήθηκαν σε ενήλικες.

Αποτελέσματα: Η ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας κατέδειξε τη σπουδαιότητα καθώς και την αναγκαιότητα εκτίμησης της αυτοφροντίδας ασθενών με ΚΑ, η οποία πρέπει να γίνεται με την χρήση εξειδικευμένων εργαλείων. Οι παράγοντες οι οποίοι δύνανται να επηρεάσουν την αυτοφροντίδα διακρίνονται σε 5 κατηγορίες: 1) παράγοντες που σχετίζονται με τον ασθενή, 2) κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, 3) παράγοντες που σχετίζονται με την κατάσταση υγείας του ατόμου, 4) παράγοντες που σχετίζονται με τη θεραπεία και 5) παράγοντες που σχετίζονται με το Σύστημα υγείας. Παράγοντες με θετική επίδραση αποτελούν το κίνητρο, το υψηλό μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο, η προσήλωση στις θεραπευτικές οδηγίες, η εκπαίδευση και η γνώση των ασθενών κ.α. Αντίθετα, η κατάθλιψη, η προσωπικότητα Τύπου Δ, το προχωρημένο στάδιο ΚΑ, οι επαναλαμβανόμενες επανεισαγωγες, οι συννοσηρότητες κ.α. λειτουργούν ανασταλτικά στην εφαρμογή συμπεριφορών αυτοφροντίδας.

Συμπεράσματα: Η αυτοφροντίδα ασθενών με ΚΑ μπορεί να εκτιμηθεί με ακρίβεια με τη χρήση εξειδικευμένων εργαλείων. Σημαντικός αριθμός παραγόντων επηρεάζουν (θετικά και αρνητικά) την αυτοφροντίδα. Τόσο η εκτίμηση και ο καθορισμός των παραγόντων που επηρεάζουν την αυτοφροντίδα, όσο και η εκπαίδευση των ασθενών με ΚΑ συνιστάται να αποτελούν μέρος της καθημερινής κλινικής πράξης, με τον νοσηλευτή να κατέχει κεντρικό ρόλο.